بررسی اثر مهارکنندگی عصاره و اسانس بخش هوایی گیاه یونجه زرد بر روی آنزیم استیل کولین استراز

Abstract

مقدمه: آلزایمر از شایع‌ترین بیماری‌های نورودژنراتیو است. مهارکننده های استیل کولین استراز، تاکنون موثرترین دسته داروئی در بهبود علائم این بیماری بوده اند. افزایش تمایل مردم برای مصرف ترکیبات طبیعی همچنین با استناد به منابع طب سنتی مطالعه ما به این زمینه سوق داده شده است. Melilotus officinalis گیاهی دوساله با ارتفاع حداکثر 1 متر بومی ایران می‌باشد. در طب سنتی خواص بسیار زیادی برای این گیاه ذکر شده است. در جست و جوی ترکیبات طبیعی جدید با اثر مهاری روی استیل کولین استراز، اسانس و عصاره این گیاه مطالعه شد.هدف: بررسی اثر مهارکنندگی عصاره ها و اسانس بخش هوایی گیاه یونجه زرد روی آنزیم استیل کولین استراز. روش کار: سر شاخه‌های گلدار این گیاه جمع آوری و شناسایی شد. پس از آسیاب قسمتی از نمونه اسانس گیری و با بقیه آن عصاره گیری به روش سوکسله انجام شد. برای یافتن موثرترین عصاره ابتدا با حلال های پترولیوم اتر، اتیل استات، متانول و سپس با حلال های n-هگزان، دی کلرومتان و اتانول عصاره گیری شد. عصاره ها به دو روش وکیوم دراید و فریز دراید خشکانده شدند تا بتوان در میزان مهار آنزیم با یکدیگر مقایسه شوند. با کمک دستگاه GC-MS ترکیبات اسانس، شناسایی شد. ترکیبات شیمیایی عصاره‌های موثره نیز به روش کروماتوگرافی تشخیص داده شد. مهار استیل کولین استرازی اسانس و عصاره ها به روش Ellman سنجیده شد. دانپزیل به عنوان کنترل مثبت برای سنجش مهار استیل کولین استراز مورد استفاده قرار گرفت. در نهایت مطالعات مدلینگ مولکولی با نرم افزار AutoDocktools-1.5.6 جهت مطالعه مکانیسم برهم‌کنش ترکیبات انجام شد. نتایج: در آزمون Ellman بیشترین مهار در غلظت µg/ml 200 به ترتیب مربوط به عصاره اتانولی فریزدراید با میزان مهار 9/70 درصد، عصاره اتانولی وکیوم دراید با میزان مهار 5/49 درصد و عصاره متانولی فریزدراید با میزان مهار1/28 درصد می‌باشد.نتیجه گیری: به نظر میرسد ترکیبات فلاونوئیدی و تریترپنوئیدی به دلیل برهمکنش قوی در اکتیوسایت آنزیم از دسته ترکیبات اصلی موثر در بروز اثر مهاری کولین استراز باشند.