سطح سرمی منیزیم در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 و تاثیر مکمل یاری منیزیم در کنترل گلایسمیک و مقاومت انسولینی این بیماران

Abstract

دیابت یک بیماری هتروژن متابولیک می‌باشد که درنتیجه‌ی اختلال ترشح یا عملکرد هورمون انسولین، باعث هایپرگلیسمی شده و بر دستگاه‌ها و ارگان‌های مختلف بدن تأثیر می‌گذارد. با توجه به عوارض متعدد هایپرگلیسمی مزمن، کنترل دیابت و بررسی موارد موثر بر آن از اهمیت بالایی برخوردار است. بر اساس مطالعات، یون منیزیم نقش مهمی در عملکرد هورمون انسولین داشته و بر میزان مقاومت بر انسولین تأثیرگذار می‌باشد. هدف از این مطالعه ارزیابی میزان اثربخشی مکمل‌یاری منیزیم در افراد دیابتی در جهت بهبود سطح گلوکز خون و مقاومت انسولینی می‌باشد. روش کار و مواد: از بین مراجعان سرپایی درمانگاه بیمارستان امام رضا (ع) تبریز، تعداد ۶۰ بیمار بالغ با دیابت نوع ۲ که حداقل ۱ سال از تشخیص بیماری آن‌ها گذشته و تحت درمان دارویی خوراکی بودند، به روش تصادفی انتخاب و پس از تکمیل فرم رضایت‌نامه کتبی، به دو گروه مداخله و شاهد تقسیم شدند. گروه مداخله به مدت ۳ ماه ، مکمل منیزیم المنتال، به فرم قرص ۲۵۰ میلی‌گرم منیزیم اکساید، روزانه یک عدد، دریافت کرد؛ درحالی که به گروه شاهد دارونما داده شد. قبل و بعد از دریافت مکمل/دارونما، نمونه‌ی خون از بیماران اخذ شده و میزان قند خون ناشتا (FBS)، انسولین ناشتای سرم، هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c)، سطح سرمی منیزیم، کلسیم توتال سرم، کلسترول توتال، تری‌گلیسیرید، HDL، LDL، AST، ALT، ALK.P و شاخص HOMA-IR آن‌ها ارزیابی و مقایسه شد. یافته‌ها: نتایج مطالعه بعد از تجزیه و تحلیل آماری نشان داد که تفاوت معنا داری از نظر سن، جنس، شاخص توده بدنی(BMI)، داروهای دریافتی و بیماری‌های زمینه‌ای بین دو گروه مداخله و شاهد وجود ندارد. میانگین و انحراف معیار سطح اولیه منیزیم در گروه مداخله 0.30±1.85 و در گروه شاهد 0.25±2.09 است که با توجه به 0.001 P-value= تفاوت معنا‌دار دارد. سطح منیزیم گروه مداخله بعد از سه ماه مکمل‌یاری به صورت معنا‌دار (0.001P-value=) به 0.34±2.07 افزایش پیدا کرد؛ در حالی که در گروه شاهد تغییر معنا‌داری نداشت (0.241P-value=). سطح FBS اولیه و ثانویه در گروه مداخله به ترتیب 20.86±133.77 و 17.53±123.70 (0.009P-value=) و در گروه شاهد 20.04±115.80 و 16.44±112.17 (0.137P-value=) بود که در مقایسه‌ی دو گروه با هم تفاوت معنا‌داری دیده نشد (0.141P-value=)؛ در حالی که سطح انسولین ناشتا در گروه مداخله با کاهش از 3.83±9.57 به 4.06±8.43 (0.032P-value=) و شاخص HOMA-IR در این گروه با کاهش از 1.33±3.16 به 1.30±2.58 (0.003P-value=) در مقابل انسولین ناشتا گروه شاهد با افزایش از 3.88±10.02 به 4.85±11.10 (0.032P-value=) و شاخص HOMA-IR 1.38±2.93 در ابتدا و 1.59±3.14 در انتهای مطالعه (0.112P-value=) به صورت معنا‌دار از نظر آماری تفاوت داشتند وP-value حاصل از مقایسه‌ی انسولین و HOMA-IR دو گروه به ترتیب 0.002 و 0.001 می‌باشد. مقایسه‌ی سطح HbA1c اولیه و نهایی در هر یک از دو گروه مداخله و شاهد تغییر معناداری از نظر آماری نداشته (به ترتیب 0.177P-value= و 0.817P-value=) و در مقایسه‌ی دو گروه با هم نیز تفاوت معنادار دیده نشد (0.210P-value=).