فلج بل و واکسیناسیون کووید ۱۹: یک مرور نظام مند
Abstract
فلج بل یک عارضه جانبی نادر گزارش شده بدنبال واکسیناسیون COVID-19 است. باتوجه به اهمیت تظاهرات عصبی، بررسی دقیق بروز آنها پس از واکسیناسیون کووید-19 ضروری است. این مطالعه با هدف مرور سیستماتیک بر موارد گزارش شده ی ابتلا به فلج بل به دنبال واکسیناسیون علیه COVID-19 انجام شده است .
روش کار و مواد: این مطالعه ی سیستماتیک بر اساس روششناسی موسسه جوآنا بریگز (JBI) برای مطالعات مروری سیستماتیک و کتابچه ی راهنمای همکاری کاکرین و الگوی PRISMA (که برای گزارش مطالعات سیستماتیک و متاآنالیز مناسب است) انجام شده است. معیارهای ورود برای مطالعات منتشر شده شامل سن بیمار ≥18 سال ، سابقه ابتلا به فلج بل پس از واکسیناسیون کووید-19 و تشخیص ثابت شده در بیماران با واکسیناسیون کووید-19 است. معیارهای خروج از مطالعه، مطالعات تکراری با موارد ابتلای تکراری و مطالعات با اطلاعات بالینی از دست رفته بود. هدف جستجو ، یافتن مطالعات منتشر شده و منتشر نشده در آگوست 2021 بود و با جستجوی دستی در می 2022 با استفاده از کلیدواژه ها و عبارات شاخص در کتابخانه Cochrane، MEDLINE (PubMed)، Web of Science، Scopus، ProQuest و Google scholar به روز شد. در نهایت، جستجو از فهرست منابع کلیه گزارش ها و مقالات منتخب برای مطالعات تکمیلی انجام گرفت . ابزارهای ارزیابی JBI برای گزارش های موردی یا case series برای ارزیابی خطر سوگیری در مطالعات وارد شده استفاده شد.
یافته ها: در طول جستجوی الکترونیکی، جستجوی دستی و بررسی منابع، 1281 استناد (citation) شناسایی کردیم و 15 مطالعه ی دیگر در جستجوی دستی شناسایی شد . پس از حذف استنادهای تکراری و ارزیابی عنوان، چکیده و متن کامل ، 15 مطالعه ی گزارش- مورد و دو مطالعه case series ، شامل 33 بیمار وارد فرآیند ارزیابی انتقادی شده و در این پژوهش گنجانده شد. 22 مورد واکسن فایزر ، 7 مورد واکسن مدرنا و 4 مورد سایر واکسن ها را دریافت کرده بودند. اغلب بیماران زن بودند . شدت فلج بل اغلب خفیف تا متوسط بود. فلج سمت چپ صورت شایع تر از سمت راست بود. فاصله ی بین دریافت واکسن تا شروع ضعف صورت بین 1 تا 48 روز بود.